Wat is ruimtetijd? Venster in de Ruimtetijd

Ruimte en tijd lijken twee totaal verschillende dingen.

Ruimte is alles om ons heen: links en rechts, voor en achter, boven en beneden. Tijd is wat een klok meet.

Toch ontdekte Albert Einstein dat ruimte en tijd niet los van elkaar bestaan. Samen vormen ze één geheel: ruimtetijd.

Dat klinkt ingewikkeld, maar eigenlijk merken we er iedere dag iets van.

Als je naar de zon kijkt, zie je haar niet zoals ze op dat moment is. Het licht van de zon heeft ongeveer acht minuten nodig om de aarde te bereiken. Je kijkt dus acht minuten terug in de tijd.

Bij sterren is dat verschil veel groter. Een ster op duizend lichtjaar afstand zien we zoals hij duizend jaar geleden was.

Hoe verder we de ruimte in kijken, hoe verder we terugkijken in de tijd.

Maar Einstein ontdekte nog iets veel vreemders.

Tijd verloopt niet voor iedereen even snel. Hoe sneller iets beweegt, hoe langzamer de tijd voor dat bewegende object verloopt ten opzichte van iemand die achterblijft.

Bij gewone snelheden merken we daar vrijwel niets van. Pas wanneer snelheden in de buurt komen van de lichtsnelheid wordt het verschil enorm.

En bij licht gebeurt iets uitzonderlijks.

Voor ons kan licht miljoenen of zelfs miljarden jaren onderweg zijn voordat het ons bereikt.

Maar volgens de relativiteitstheorie verstrijkt er langs de weg die het licht aflegt geen tijd.

Voor ons zijn er dus enorme afstanden en enorme tijdsperioden.

Maar bij licht verdwijnt tijd uit het verhaal.

Dat zet onze gewone voorstelling van het heelal behoorlijk op zijn kop. Ruimte en tijd blijken geen onveranderlijk decor waarin alles plaatsvindt. Ze hangen samen met beweging en met de manier waarop we het heelal waarnemen.

En misschien is dat nog maar het begin.

Want in de kwantumwereld bestaat een verschijnsel dat minstens zo vreemd is: kwantumverstrengeling.

Twee verstrengelde deeltjes kunnen miljoenen kilometers van elkaar verwijderd zijn en toch één gezamenlijke kwantumtoestand vormen.

Daarmee ontstaat een fascinerende vraag:

Als bij licht tijd zijn gewone betekenis verliest, zou bij verstrengelde deeltjes dan afstand zijn gewone betekenis kunnen verliezen?

Meer lezen? Ontdek "Venster in de Ruimtetijd"