IQ en kunstmatige intelligentie

In dit boek komt regelmatig de vraag naar voren of kunstmatige intelligentie uiteindelijk een bedreiging voor de mens zal vormen, of juist onze grootste bondgenoot kan worden. Maar wat betekent dat eigenlijk als een AI een intelligentie ontwikkelt die ver boven die van de mens uitstijgt?

Albert Einstein wordt vaak genoemd als een van de intelligentste mensen die ooit heeft geleefd. Zijn IQ wordt geschat op ongeveer 160 tot 200. Nog opmerkelijker was William James Sidis, een uitzonderlijk taal- en rekenwonder, van wie wordt gezegd dat zijn IQ tussen de 250 en 300 lag. Zijn leven verliep echter tragisch. Hij was zo uitzonderlijk begaafd dat hij zich nauwelijks kon aanpassen aan de wereld om hem heen.

Maar stel je eens voor dat we een zelflerend systeem ontwikkelen met een intelligentie die overeenkomt met een IQ van 300, 500 of zelfs 1000. Eigenlijk hebben we geen idee wat dat zou betekenen. Zo'n systeem zou waarschijnlijk razendsnel verbanden kunnen leggen, enorme hoeveelheden kennis kunnen verwerken en misschien vragen beantwoorden waar de mensheid al eeuwen mee worstelt.

Zou zo'n intelligentie een einde kunnen maken aan oorlogen en conflicten door oplossingen te vinden waar wij eenvoudigweg niet aan denken? Zou zij ons kunnen uitleggen wat tijd werkelijk is? Wat donkere materie precies inhoudt? Waarom het heelal bestaat? Of zelfs waarom wij bestaan?

Misschien zullen wij zo'n superintelligentie aanvankelijk als een hulpmiddel zien. Maar op een bepaald moment zou zij ons intellect zo ver kunnen overstijgen dat wij haar redeneringen niet eens meer kunnen volgen. Zoals een mens het denken van een mier niet kan begrijpen, zo zouden wij misschien het denken van een AI met een IQ van duizend niet meer kunnen bevatten.

Dat vooruitzicht is tegelijk fascinerend en verontrustend. Misschien schuilt daarin wel de grootste vraag van deze eeuw: bouwen wij een machine die de mensheid redt, of een intelligentie die ons uiteindelijk voorbijstreeft?